Σοβαρές διαστάσεις λαμβάνει το περιστατικό με το χτύπημα σε ελληνόκτητο δεξαμενόπλοιο στη Μαύρη Θάλασσα
Το διεθνές ναυτιλιακό και διπλωματικό παρασκήνιο εξετάζει πλέον σοβαρά το ενδεχόμενο η επίθεση να προήλθε από την Ουκρανία. Το πλοίο Maran Homer, συμφερόντων της ελληνικής ναυτιλιακής εταιρείας Maran Tankers Management, δέχθηκε πλήγμα ενώ βρισκόταν κοντά στο ρωσικό λιμάνι του Νοβοροσίσκ, στη Μαύρη Θάλασσα, περιμένοντας να εισέλθει σε τερματικό σταθμό φόρτωσης πετρελαίου.
Το περιστατικό σημειώθηκε σε μια περίοδο αυξημένης στρατιωτικής έντασης στην περιοχή, όπου οι επιθέσεις με drones έχουν μετατραπεί σε βασικό εργαλείο πολέμου στο πλαίσιο της σύγκρουσης μεταξύ Ρωσία και Ουκρανία. Σύμφωνα με πληροφορίες από διεθνή ναυτιλιακά δίκτυα και πηγές της αγοράς, το ελληνόκτητο δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε από ιπτάμενο αντικείμενο, πιθανότατα drone, το οποίο προκάλεσε ζημιές στο κατάστρωμα και σε εξοπλισμό του πλοίου. Με “αποστολέα” την Ουκρανία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Αν και επισήμως καμία πλευρά δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για το χτύπημα, ναυτιλιακές και στρατιωτικές πηγές θεωρούν σχεδόν βέβαιο πως το πλήγμα προήλθε από ουκρανικό drone. Η Ουκρανία έχει επανειλημμένα στοχεύσει ενεργειακές υποδομές και πλοία στη Μαύρη Θάλασσα, επιχειρώντας να πλήξει την ενεργειακή οικονομία της Ρωσία, η οποία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εξαγωγές πετρελαίου.
Το λιμάνι του Νοβοροσίσκ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πύλες εξαγωγής πετρελαίου από την περιοχή της Κασπίας και της νότιας Ρωσίας προς τη διεθνή αγορά. Τα τελευταία χρόνια έχει βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο ουκρανικών επιθέσεων με drones, τόσο εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων όσο και εναντίον ενεργειακών υποδομών.
Σύμφωνα με αναλυτές της ναυτιλιακής αγοράς, το Maran Homer ενδέχεται να βρέθηκε στο λάθος σημείο τη λάθος στιγμή, περιμένοντας να φορτώσει καζακικό αργό πετρέλαιο μέσω του τερματικού σταθμού του αγωγού της Κασπίας. Ωστόσο, άλλες εκτιμήσεις δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο το πλοίο να αποτέλεσε άμεσο στόχο, καθώς η στρατηγική πίεσης προς τη ρωσική ενεργειακή αλυσίδα περιλαμβάνει και την παρεμπόδιση της θαλάσσιας μεταφοράς πετρελαίου.
Η πρακτική αυτή δεν είναι πρωτοφανής. Τα τελευταία δύο χρόνια έχουν καταγραφεί αρκετές επιθέσεις με drones εναντίον δεξαμενόπλοιων στην περιοχή, γεγονός που έχει μετατρέψει τη Μαύρη Θάλασσα σε μία από τις πιο επικίνδυνες ζώνες για την εμπορική ναυσιπλοΐα.
Το περιστατικό προκαλεί εύλογα ερωτήματα και στην Αθήνα, καθώς μέχρι στιγμής η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει προχωρήσει σε καμία δημόσια διπλωματική αντίδραση. Παρά τη σοβαρότητα της επίθεσης σε ελληνόκτητο πλοίο, δεν έχει καταγραφεί επίσημο διάβημα διαμαρτυρίας ούτε προς το Κίεβο ούτε σε διεθνείς οργανισμούς.
Η σιωπή αυτή προκαλεί συζητήσεις τόσο στον ναυτιλιακό κόσμο όσο και στο πολιτικό παρασκήνιο. Η Ελλάδα υπήρξε από τις ευρωπαϊκές χώρες που στήριξαν πολιτικά και στρατιωτικά την Ουκρανία μετά την εισβολή της Ρωσίας το 2022. Η στήριξη αυτή μάλιστα είχε κόστος για την ελληνική εξωτερική πολιτική, καθώς επιβάρυνε τις παραδοσιακές σχέσεις της Αθήνας με τη Μόσχα.
Υπό αυτό το πρίσμα, αρκετοί αναλυτές διερωτώνται γιατί η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται τόσο επιφυλακτική στην αντίδρασή της απέναντι σε ένα περιστατικό που αφορά άμεσα ελληνικά συμφέροντα. Η ελληνική ναυτιλία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της εθνικής οικονομίας, ενώ ο ελληνόκτητος στόλος δεξαμενόπλοιων ελέγχει μεγάλο ποσοστό της παγκόσμιας μεταφοράς πετρελαίου.
Το γεγονός ότι ένα ελληνόκτητο πλοίο δέχθηκε πλήγμα σε εμπόλεμη ζώνη θα μπορούσε να αποτελέσει αφορμή για ισχυρότερη διπλωματική κινητοποίηση, ιδιαίτερα εάν επιβεβαιωθεί ότι η επίθεση προήλθε από ουκρανική πλευρά.
Η πραγματικότητα είναι ότι η Αθήνα βρίσκεται μπροστά σε μια λεπτή διπλωματική ισορροπία. Από τη μία πλευρά επιδιώκει να διατηρήσει τη στήριξή της προς την Ουκρανία, ευθυγραμμιζόμενη με τις ευρωπαϊκές και νατοϊκές αποφάσεις. Από την άλλη, όμως, καλείται να προστατεύσει τα συμφέροντα της ελληνικής ναυτιλίας και των ελληνικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται σε διεθνείς θαλάσσιες οδούς υψηλού κινδύνου.
Το ερώτημα που πλέον τίθεται είναι κατά πόσο η ελληνική διπλωματία θα συνεχίσει να τηρεί χαμηλούς τόνους ή αν θα υπάρξει κάποια πιο ξεκάθαρη τοποθέτηση για το περιστατικό. Γιατί, αν πράγματι το πλήγμα προήλθε από ουκρανικό drone, τότε η επίθεση σε ένα ελληνόκτητο πλοίο δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη.
