Θα καταφέρουν οι ΗΠΑ να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ;
Το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό προετοιμάζεται να αναλάβει αποστολές συνοδείας δεξαμενόπλοιων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς οι επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στην περιοχή συνεχίζονται και οι εντάσεις με το Ιράν κλιμακώνονται. Η Ουάσιγκτον εκτιμά ότι μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα είναι σε θέση να αναπτύξει δυνάμεις που θα προστατεύουν την εμπορική ναυτιλία σε έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη.
Ο υπουργός Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών, Κρις Ράιτ, μιλώντας στο CNBC, ανέφερε ότι η επιχείρηση συνοδείας δεξαμενόπλοιων βρίσκεται ήδη στο στάδιο της προετοιμασίας. Ωστόσο, όπως σημείωσε, η υλοποίησή της δεν είναι δυνατόν να ξεκινήσει άμεσα, καθώς οι στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ έχουν αυτή τη στιγμή στραμμένη την προσοχή τους σε επιχειρήσεις που αποσκοπούν στην αποδυνάμωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν και των υποδομών που τις υποστηρίζουν. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Πολεμικό Ναυτικό θα πρέπει να βρίσκεται σε πλήρη ετοιμότητα για την έναρξη των συνοδειών έως το τέλος του μήνα.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενης αστάθειας στον Περσικό Κόλπο. Οι ιρανικές δυνάμεις κατηγορούνται ότι στοχεύουν τη διεθνή ναυσιπλοΐα, ενώ η Τεχεράνη έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να προχωρήσει ακόμη και σε κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Πρόκειται για έναν θαλάσσιο διάδρομο ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.
Ο νέος Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, φέρεται να έχει υιοθετήσει σκληρή στάση, δηλώνοντας ότι η χώρα του δεν πρόκειται να υποχωρήσει παρά τις διεθνείς πιέσεις και ότι είναι αποφασισμένη να διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε έπειτα από μια σειρά επιθέσεων σε δεξαμενόπλοια και εμπορικά σκάφη στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου. Σύμφωνα με την εταιρεία θαλάσσιας ασφάλειας Ambrey, δύο πλοία δέχθηκαν επίθεση κοντά στο λιμάνι Al Basrah στο Ιράκ. Πρόκειται για το δεξαμενόπλοιο αργού πετρελαίου “Safesea Vishn” και το πετρελαιοφόρο “Zefyros”, το οποίο πλέει υπό σημαία Μάλτας.
Οι ιρακινές αρχές επιβεβαίωσαν ότι από το περιστατικό σκοτώθηκε ένα άτομο, ενώ 38 μέλη πληρώματος διασώθηκαν. Πληροφορίες που δεν έχουν επιβεβαιωθεί κάνουν λόγο για χρήση μη επανδρωμένων επιφανειακών οχημάτων. Αργότερα, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσε ότι το “Safesea Vishnu” θεωρήθηκε στρατιωτικός στόχος των Ηνωμένων Πολιτειών και χτυπήθηκε αφού αγνόησε, όπως υποστήριξε, επανειλημμένες προειδοποιήσεις.
Επιθέσεις αναφέρθηκαν επίσης βόρεια του λιμανιού Jebel Ali. Το ιαπωνικό εμπορικό πλοίο “One Majesty” υπέστη ζημιές ενώ βρισκόταν αγκυροβολημένο στον Περσικό Κόλπο, χωρίς να υπάρξουν θύματα. Παράλληλα, το ταϊλανδέζικο φορτηγό πλοίο “Mayuree Naree Bangkok” δέχθηκε πλήγμα κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν το πλοίο να φλέγεται, ενώ το πλήρωμα εγκαταλείπει το σκάφος με σωσίβιες λέμβους.
Οι συνεχιζόμενες επιθέσεις κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων και εμπορικών πλοίων έχουν προκαλέσει έντονες ανησυχίες για το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης στρατιωτικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Οι εξελίξεις αυτές έχουν ήδη επηρεάσει τις διεθνείς αγορές, με την τιμή του πετρελαίου Brent να ξεπερνά τα 100 δολάρια ανά βαρέλι.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ανακοίνωσε τη μεγαλύτερη στην ιστορία του απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, ενώ κυβερνήσεις ευρωπαϊκών χωρών λαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων. Στη Δανία, μάλιστα, οι αρχές κάλεσαν τους πολίτες να μειώσουν τη χρήση καυσίμων προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι πιέσεις στην αγορά.
Την ίδια στιγμή, το οικονομικό κόστος των στρατιωτικών επιχειρήσεων επιβαρύνει σημαντικά και τον αμερικανικό προϋπολογισμό. Σύμφωνα με στοιχεία του Reuters, οι πρώτες έξι ημέρες των επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν κόστισαν τουλάχιστον 11,3 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα Truth Social ότι βασικός στόχος των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει η αποτροπή της Τεχεράνης από την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
Παράλληλα με τα σχέδια για συνοδεία δεξαμενόπλοιων, το Πεντάγωνο αποφάσισε την ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην περιοχή. Σύμφωνα με πληροφορίες της Wall Street Journal, μια Εκστρατευτική Μονάδα Πεζοναυτών (MEU) μαζί με επιπλέον πολεμικά πλοία κατευθύνονται προς τη Μέση Ανατολή.
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ ενέκρινε το αίτημα της U.S. Central Command για την ανάπτυξη μιας αμφίβιας ναυτικής δύναμης κρούσης (Amphibious Ready Group) που θα συνοδεύεται από περίπου 2.200 πεζοναύτες. Στον πυρήνα της δύναμης βρίσκεται το αμφίβιο επιθετικό πλοίο USS Tripoli, το οποίο αναχώρησε από τη βάση του στην Ιαπωνία με προορισμό την περιοχή των επιχειρήσεων.
Η συγκεκριμένη δύναμη διαθέτει δυνατότητες χερσαίων και αεροπορικών επιχειρήσεων, καθώς και συστήματα υποστήριξης και διοίκησης. Η μονάδα μπορεί να εκτελέσει αποβατικές επιχειρήσεις, να ελέγχει θαλάσσιες περιοχές και να αντιμετωπίζει μικρά ταχύπλοα σκάφη που χρησιμοποιούνται σε επιθέσεις.
Το USS Tripoli έχει τη δυνατότητα να επιχειρεί και ως «φορέας» μαχητικών αεροσκαφών F-35, ενισχύοντας τις επιθετικές δυνατότητες των αμερικανικών δυνάμεων. Παράλληλα, η δύναμη συνοδεύεται από πλοία με προηγμένα συστήματα αεράμυνας Aegis και δυνατότητα εκτόξευσης πυραύλων Tomahawk.
Παρά τις στρατιωτικές προετοιμασίες, η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα εύθραυστη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δηλώνουν αποφασισμένες να διασφαλίσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, όμως η σύγκρουση με το Ιράν φαίνεται πως εισέρχεται σε μια περίοδο παρατεταμένης έντασης, με απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
